ART (Assessment of Repetitive Tasks)
ART (Assessment of Repetitive Tasks), özellikle üst uzuvlarda tekrarlayan görevlerin yarattığı riskleri değerlendirmek için geliştirilmiş uzmanlaşmış bir analiz aracıdır,. Tekrarlı hareket ve üst uzuv sağlığı bağlamında ART, iş yerindeki kas-iskelet sistemi bozukluklarını (ULD/MSD) önlemeye yönelik geniş stratejik çerçevenin kritik bir bileşenini oluşturur,.
ART yönteminin teknik kapsamı ve bütünsel risk değerlendirmesi içindeki yeri şu başlıklar altında tartışılabilir:
1. ART Yönteminin Teknik Analiz Parametreleri ART, üst uzuv maruziyetini sadece gözleme dayalı değil, belirli fiziksel değişkenler üzerinden puanlayarak analiz eder:
- Değerlendirme Kriterleri: Kaynaklara göre bu yöntem; frekans (sıklık), postür (duruş) ve kuvvet gibi temel parametreleri kullanarak risk seviyesini belirler.
- Hedeflenen Riskler: Temel amacı, tekrarlayan işlerden kaynaklanan üst ekstremite bozukluklarını (ULD) değerlendirmek ve bu riskleri minimize etmektir.
2. Üst Uzuv Analizleri Bağlamında Diğer Yöntemlerle İlişkisi ART, Tokgöz Ergonomi'nin sunduğu metodoloji setinde diğer üst uzuv odaklı araçlarla tamamlayıcı bir ilişki içindedir:
- RULA ile Karşılaştırma: RULA, kollar, omuzlar ve bilekler üzerine yoğunlaşarak özellikle sağlık sektörü gibi alanlardaki duruşları analiz ederken; ART, daha çok görevlerin tekrarlayan doğasına ve bu sürecin yarattığı kümülatif maruziyete odaklanır,.
- OCRA İndeksi: Özellikle montaj hatlarındaki mesleki kas-iskelet risklerini metrikle değerlendiren OCRA, ART ile benzer şekilde tekrarlı hareketlerin yarattığı riskleri bilimsel verilere döker,.
- KIM-MHO: Manuel iş süreçlerini değerlendiren bu yöntem, ART’nin odaklandığı üst uzuv zorlanmalarını "anahtar gösterge" puanlamasıyla destekleyerek hızlı tarama imkanı sunar.
3. Önleyici Yönetim ve Mevzuat Çerçevesi ART ve benzeri üst uzuv analiz araçları, işletmelerde tesadüfi değil, yasal ve bilimsel bir çerçevede uygulanır:
- MSD Önleme Stratejisi: Bu analizlerin temel amacı, çalışanların fizyolojik yapısı ile iş arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanan kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarını (MSD) henüz ortaya çıkmadan öngörmek, analiz etmek ve önlemektir.
- Yasal Uyumluluk: ART kullanımı, ISO 11228, ISO 11226 standartları ve 6331 sayılı kanun ile tam uyumlu bir çalışma ortamı sağlanmasına katkıda bulunur.
- İyileştirme Planları: Analizden elde edilen veriler; ergonomik mühendislik, idari kontrol önerileri ve maliyet analizlerini içeren sürdürülebilir iyileştirme planlarına dönüştürülür.
4. Bütünsel Bakış ve Çalışan Verimliliği Tekrarlı hareketlerin analizi, sadece fiziksel bir ölçüm değil, aynı zamanda operasyonel verimliliğin bir parçasıdır. Job Strain İndex ile işin stres düzeyi, CMDQ (Cornell) gibi anketlerle de çalışanın subjektif ağrı verileri ART sonuçlarıyla birleştirilerek daha kapsamlı bir risk profili oluşturulabilir,.
Sonuç olarak; ART, Tokgöz Ergonomi'nin "en iyi duruş bir sonraki duruştur" felsefesi doğrultusunda, özellikle kolların ve ellerin yoğun kullanıldığı tekrarlı işlerde, çalışanı koruyan ve iş sağlığı mevzuatına uyumu sağlayan hayati bir karar destek aracıdır
