0 532 516 96 76 Broşür 
| 
ART TOOL-TEKRARLI HAREKET ERGONOMİK RİSK ANALİZİ
🎯 ART Ergonomik Değerlendirme ve Uygulama Rehberi: Üst Ekstremite Risklerini Bilimsel Yöntemlerle Yönetin
İş yerlerinde gerçekleştirilen tekrarlayan hareketler, çalışanların sağlığını tehdit eden ve işletmelere ciddi maliyetler yükleyen üst ekstremite kas-iskelet sistemi hastalıklarının (ULDs) temel nedenlerinden biridir. İngiltere Sağlık ve Güvenlik Yönetimi (HSE) tarafından geliştirilen ART (Assessment of Repetitive Tasks) aracı, bu riskleri sistematik bir şekilde analiz etmek ve yönetmek için dünya çapında kabul görmüş bir standarttır.
ART Aracı Nedir?
ART aracı; montaj, paketleme, işleme ve el aletlerinin yoğun kullanıldığı işlerde boyun, omuz, kol, el bileği ve parmakları etkileyen risk faktörlerini değerlendirmek için tasarlanmıştır. Bu araç, işletmelerin yasal yükümlülüklerini yerine getirmesine ve çalışan sağlığını korumak için en etkili önlemleri almasına yardımcı olur.
4 Adımda Kapsamlı Risk Analizi
Hazırladığımız rehber, ART metodolojisinin dört ana aşamasını adım adım uygulamanızı sağlar:
- A Aşaması - Frekans ve Tekrar: Kol hareketlerinin sıklığı ve benzer hareket kalıplarının dakikadaki tekrar sayısı analiz edilir.
- B Aşaması - Kuvvet: İşin tamamlanması için gereken kas gücü seviyesi (hafif, orta, güçlü veya çok güçlü) değerlendirilir.
- C Aşaması - Zorlayıcı Duruşlar: Boyun, sırt, kol, el bileği ve kavrama biçimlerinin ergonomik açıdan uygunluğu incelenir.
- D Aşaması - Ek Faktörler: Molalar, iş temposu, vardiya süresi ve psikososyal etmenler gibi tamamlayıcı riskler hesaba katılır.
Neden Bu Rehberi Kullanmalısınız?
- Trafik Işığı Sistemi: Riskleri Yeşil (Düşük), Turuncu (Orta) ve Kırmızı (Yüksek) renk kodlarıyla görselleştirerek, müdahale gerektiren alanları anında belirlemenizi sağlar.
- Önceliklendirme: Bilimsel skorlama sistemi sayesinde, hangi görevlerin iyileştirme için öncelikli olduğunu net bir şekilde ortaya koyar.
- Maliyet Etkin Çözümler: Basit çalışma yüksekliği değişiklikleri veya görev rotasyonu gibi düşük maliyetli ancak yüksek etkili çözümler üretmenize rehberlik eder.
- Karar Destek Araçları: Web sayfamızda yer alan "ART Haritası" gibi interaktif araçlar, analiz sürecinizi hızlandırır ve veri takibini kolaylaştırır.
Kimler İçin Uygun?
Bu rehber; iş sağlığı ve güvenliği profesyonelleri, ergonomistler, üretim yöneticileri ve çalışan temsilcileri için vazgeçilmez bir uygulama kaynağıdır.
Hemen başlayın: İş yerinizdeki tekrarlayan görevleri analiz edin, riskleri minimize edin ve daha sağlıklı bir çalışma ortamı inşa edin!
🔎 ART Ergonomik Risk Değerlendirmesinde Doğru Uygulama Neden Önemli?
Tekrarlayan işlerde yalnızca hareket sayısına bakmak, gerçek ergonomik maruziyeti ortaya koymak için yeterli değildir.
Peki, ART uygulamasında hangi noktalar kritik?
1️⃣ Doğru görevi seçin
Öncelikle değerlendirilecek işin gerçekten tekrarlayan bir üst ekstremite görevi olup olmadığını belirleyin. Görevin tekrar sıklığı, çalışma süresi ve vardiya içerisindeki maruziyet modeli birlikte değerlendirilmelidir.
2️⃣ Yükü göz ardı etmeyin
ART'nin odağı üst ekstremite riskleridir. Görevde yaklaşık 8 kg'ın üzerinde yüklerin manuel taşınması söz konusuysa, üst ekstremite risklerine ek olarak bel ve diğer manuel taşıma risklerini değerlendirmek için MAC gibi uygun araçların da kullanılması düşünülebilir. HSE, ART ve MAC arasında kesin bir sınır olmadığını özellikle belirtmektedir.
3️⃣ Çalışanı değerlendirmeye dahil edin
Özellikle kuvvet ve iş temposu gibi faktörler yalnızca gözlemle doğru yorumlanamayabilir.
İşi yapan çalışana;
▪️ Kuvveti nasıl algıladığı
▪️ İş temposuna yetişmekte zorlanıp zorlanmadığı
▪️ Görevin hangi bölümünde zorlandığı
sorulmalıdır.
4️⃣ Temsili bir gözlem yapın
Değerlendirme, işin gerçek çalışma biçimini temsil etmelidir.
Üretim hızı, görev döngüsü, molalar, görev değişimleri ve farklı çalışma koşulları mümkün olduğunca gözlem kapsamına alınmalıdır. Gerektiğinde video analizi, tekrarların ve postürlerin daha ayrıntılı incelenmesine yardımcı olabilir.
5️⃣ Sağ ve sol kolu birbirine karıştırmayın
ART'de sağ ve sol kol için değerlendirme gerektiğinde puanlar ayrı tutulur ve birbirleriyle toplanmaz.
Bu ayrım, asimetrik maruziyetlerin doğru görülmesi açısından kritik bir noktadır.
6️⃣ Kuvvet değerlendirmesini doğru yapın
Kuvvet yalnızca “hafif” veya “ağır” şeklinde varsayımla belirlenmemelidir.
Gerekli olduğunda çalışan görüşü ve yardımcı değerlendirme yöntemleri kullanılabilir. HSE, kuvvet değerlendirmesinde Borg CR10 gibi ölçeklerden de yararlanılabileceğini belirtmektedir.
7️⃣ Postürü yalnızca açı üzerinden değerlendirmeyin
ART; boyun, sırt, kol, el bileği ve el/parmak kavrama özelliklerini değerlendirir.
Burada temel amaç, gözlenen postürün görev boyunca ne ölçüde sürdüğünü ve tekrarlayan iş ile nasıl birleştiğini değerlendirmektir. ART'nin postür değerlendirmesi doğrudan belirli eklem açılarına dayalı bir sistem değildir.
8️⃣ Mola ve toplam maruziyet süresini hesaba katın
D1, tekrarlayan işin ara vermeden ne kadar sürdüğünü; D4 ise çalışanın tipik bir vardiyada bu görevi toplam ne kadar yaptığını dikkate alır.
Task score, D4 süre çarpanı ile birlikte değerlendirilerek exposure score elde edilir.
Örneğin HSE metodolojisinde:
▪️ 2 saatten az → 0,5
▪️ 2–4 saat → 0,75
▪️ 4–8 saat → 1,0
▪️ 8 saatten fazla → 1,5
süre çarpanları kullanılmaktadır.
9️⃣ Psikososyal faktörleri kayda alın
ART'de psikososyal faktörler ayrı bir sayısal puanla değerlendirilmez; ancak mutlaka dikkate alınmalı ve mevcutsa kayıt altına alınmalıdır.
Örneğin:
▪️ Yüksek iş talepleri
▪️ Sıkı teslim tarihleri
▪️ Monoton çalışma
▪️ İş üzerinde düşük kontrol
▪️ Yetersiz sosyal destek
▪️ Mola vermeyi zorlaştıran üretim baskısı
▪️ Yetersiz eğitim
ergonomik risklerin yönetiminde göz ardı edilmemelidir.
🔟 Skoru değil, riski yönetin
ART'nin amacı yalnızca bir renk veya puan üretmek değildir.
Asıl hedef, yüksek riskli görevleri belirlemek ve etkili kontrol önlemlerini uygulamaktır.
Bu nedenle iyileştirme seçenekleri değerlendirilirken;
⚙️ Otomasyon ve mekanizasyon
🔧 Daha uygun ekipman ve el aletleri
📐 İş istasyonu ve çalışma yüksekliğinin yeniden tasarımı
🔄 Maruziyetin azaltılması ve uygun görev rotasyonu
⏱️ Çalışma–dinlenme düzeninin iyileştirilmesi
🌡️ Çevresel koşulların ve titreşimin kontrolü
🧠 Psikososyal risklerin azaltılması
birlikte ele alınmalıdır.
🎯 İyi bir ART değerlendirmesi, yalnızca doğru puanlama yapmak değildir.
Doğru görev seçimi → doğru gözlem → çalışan katılımı → doğru puanlama → doğru kontrol önlemi → yeniden değerlendirme.
Ergonomik risk değerlendirmesinin gerçek çıktısı skor değil, sürdürülebilir risk azaltımıdır.
📌 İşyerinizde tekrarlayan üst ekstremite işlerini ART yaklaşımıyla değerlendirmek ve iyileştirme önceliklerini belirlemek için profesyonel ergonomik değerlendirme desteği alabilirsiniz.
#Ergonomi #ARTTool #HSE #ErgonomikRiskDeğerlendirmesi #İSG #İşSağlığıVeGüvenliği #KasİskeletSistemi #ÜstEkstremite #İşHijyeni #Ergonomist #RiskDeğerlendirmesi #ÇalışanSağlığı #ErgonomikTasarım
#Ergonomics #İşSağlığıVeGüvenliği #RiskDeğerlendirmesi #ErgonomikRiskDeğerlendirmesi #ISO45001 #ISO45003 #ElleTaşıma #KasİskeletSistemi #İnsanFaktörleri #VisualManagement #SafetyCulture #OccupationalHealth #Ergonomist #İşyeriHekimi #EndüstriyelErgonomi #İşHijyeni #HumanPerformance #Sürdürülebilirlik #TokgozErgonomi
#Ergonomi #İSG #İşyeriHekimi #OccupationalHealth #Ergonomics #KasİskeletSistemi #ISO45001 #ISO45003 #İşSağlığı #Wellbeing #sağlık #DrHasanHüseyinTokgöz
Anahtar Kelimeler: izmir ergonomi eğitim, ergonomi risk değerlendirme, ergonomi risk analizi
 |
TOKGÖZ İŞSAĞLIĞI EĞİTİM DANIŞMANLIK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ |
TOKGÖZ İŞSAĞLIĞI EĞİTİM DANIŞMANLIK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ © 2009 Tokgozgroup.com
