QEC (Quick Exposure Check - Hızlı Maruziyet Değerlendirme)

.

QEC (Quick Exposure Check - Hızlı Maruziyet Değerlendirme) İş yerindeki fiziksel riskleri hem gözlem hem de çalışanın öznel görüşlerini birleştirerek analiz eden hibrit bir değerlendirme aracıdır. Tekrarlı hareket ve üst uzuv sağlığı bağlamında QEC, daha detaylı analizlere geçmeden önce gerçekleştirilen stratejik bir "ön analiz" basamağı olarak konumlandırılmaktadır.
QEC’in Teknik Yapısı ve Uygulama Alanı QEC, diğer pek çok yöntemden farklı olarak tek taraflı bir gözlem yerine çift yönlü bir veri toplama sürecine dayanır:

• Değerlendirme Yöntemi: Uzmanın yaptığı gözlem ile çalışanın kendi maruziyetine dair verdiği bildirimi birleştiren form tabanlı bir araçtır.
• Kapsadığı Bölgeler: Özellikle bel, boyun ve omuz maruziyetlerini değerlendirmek üzere tasarlanmıştır. Omuz bölgesine odaklanması, onu üst uzuv (üst ekstremite) analizlerinin ayrılmaz bir parçası haline getirir.
• Kullanım Amacı: Genellikle karmaşık süreçlerde "görev bazlı ön analiz" yapmak ve riskli bölgeleri hızlıca tespit etmek için tercih edilir.

Tekrarlı Hareket ve Üst Uzuv Analizleri İçindeki Geniş Bağlam QEC, üst uzuvlardaki tekrarlı hareketlerin yarattığı riskleri yöneten kapsamlı bir metodoloji setinin başlangıç noktasını oluşturur:

• Tamamlayıcı Analizler: QEC ile bir risk tespit edildiğinde, daha spesifik araçlar devreye girer. Örneğin, kollar ve bilekler dahil daha detaylı bir üst uzuv analizi için RULA; tekrarlı görevlerin frekans ve kuvvet parametrelerini ölçmek için ART; veya montaj hatlarındaki metrik bazlı riskler için OCRA İndeksi kullanılır.
• Bütünsel Bir Bakış: QEC'in çalışan bildirimine dayanması, CMDQ (Cornell) veya Nova Nordic gibi kas-iskelet sistemi anketleriyle elde edilen subjektif verilerin doğrulanmasında kritik rol oynar.
• Hızlı Tarama ve Karar Destek: Almanya kökenli KIM-MHO (manuel iş süreçleri) yöntemi gibi QEC de hızlı tarama yaparak işletmedeki iyileştirme önceliklerini belirlemeye yardımcı olur.

Ergonomik Risk Yönetimindeki Önemi QEC ve beraberindeki üst uzuv analiz araçları, Tokgöz Ergonomi'nin sunduğu eğitim ve danışmanlık hizmetlerinde şu stratejik amaçlara hizmet eder:

• Önleyici Yaklaşım: Çalışanların fizyolojik yapıları ile iş ortamı arasındaki uyumsuzluktan kaynaklanan kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarını (MSD) henüz ortaya çıkmadan öngörmeyi ve önlemeyi sağlar.
• Yasal Uyumluluk: Bu yöntemlerin kullanımı, ISO 11228 ve ISO 11226 gibi uluslararası standartlar ile 6331 sayılı kanun çerçevesindeki risk değerlendirme yükümlülüklerini karşılar.
• İyileştirme Planları: QEC sonuçları; ergonomik mühendislik çözümleri, idari kontroller ve maliyet analizlerini içeren sürdürülebilir iyileştirme planlarının oluşturulmasına veri sağlar.

Sonuç olarak; QEC, "en iyi duruş bir sonraki duruştur" felsefesi doğrultusunda, özellikle tekrarlı hareketin ve statik duruşun yoğun olduğu işlerde omuz ve boyun bölgelerindeki riskleri hızlıca görünür kılan, çalışanın sesini analize dahil eden pratik bir karar destek aracıdır.